Çifte Minareli Medrese

Tarihi yerYakutiye, Erzurum

Güncellendi: 24 Ekim 2026

Erzurum şehir merkezinde, Ulu Camii'nin bitişiğindeki medrese 1253'te I. Alaeddin Keykubad'ın kızı Hüdâvent Hatun tarafından yaptırıldı; bu yüzden Hatuniye Medresesi adıyla da anılır. Yapıya adını veren çift minarenin her biri 26 metre yüksekliğinde ve firuze çini kakmalı tuğladan yapılmış. Açık avlulu medreselerin Anadolu'daki en büyük örneği sayılan Selçuklu yapısı bugün Vakıf Eserleri Müzesi ve resim sergi salonu olarak kullanılıyor. Erzurum Kalesi ve Saat Kulesi ile karşı karşıya konumdadır.

Taçkapı ve minareler

Kuzey cephedeki taçkapı, başlı başına bir sanat eseri sayılır. Kapıyı çeviren bitki süslemeleri ile panolardaki ejder, hayat ağacı ve kartal motifleri cephenin en gösterişli bölümünü oluşturur. Taçkapının sağında ve solunda toplam dört kabartma vardır; sağdaki panoda çift başlı kartal görülür. Kapıda ayrıca çeşme nişleri ve yarım yuvarlak iki payanda bulunur. Kapının iki yanındaki silindirik minareler 16 oluklu olup tuğla ve mozaik çinilerle bezenmiştir; çinilere "Allah", "Muhammed" ve ilk dört halifenin isimleri işlenmiştir. Bezemelerde en çok palmet ve rumi motifleri kullanılmış, yapıda ayet ve hadislerden oluşan yazı şeritleri yer alır.

Avlu, odalar ve kümbet

Medrese iki katlı ve dört eyvanlıdır; 37 odası ve bir camisi bulunur. Odaların on dokuzu zemin katta, on sekizi birinci kattadır. Uzun dikdörtgen avlu, değişik ölçülerdeki sütun ve payelere oturan revaklarla dört yönden çevrilidir ve ortasında bir havuz vardır. Girişin batısındaki kare mekânın eskiden mescit olarak kullanıldığı anlaşılıyor. Güneyde ana eyvanla birleşen kümbet Erzurum'daki kümbetlerin en büyüğüdür; gövdesi on iki köşeli, dıştan külah içten kubbeyle örtülüdür ve altında mumyalık bulunur.

Top dökümhanesinden müzeye

Yapı, Osmanlı Sultanı IV. Murat'ın emriyle top dökümhanesine dönüştürülmüş, bir süre kışla olarak kullanılmış, aynı padişah tarafından kapsamlı biçimde tamir ettirilmiştir. Rusların Erzurum'u işgali döneminde medresenin ve kümbetin giriş kapıları başta olmak üzere değerli parçalar sökülerek Rusya'ya götürülmüştür. Sökülen çini ve oyma taş motifler Leningrad Müzesi'nde sergilenmektedir. Bugün ilk kattaki yaklaşık on odada; Erzurum'un yanı sıra Erzincan, Bayburt, Ardahan, Kars, Iğdır ve Ağrı'dan getirilen teberrükat eşyaları sergileniyor. Sergide el yazmaları, Kur'an-ı Kerim'ler, hat levhaları, şamdanlar, halı ve kilimler, saatler, cami sancağı, imaret kazanı, buhurdan ve gülabdan gibi eşyalar yer alıyor.

Ziyaret bilgileri

Açılış saatleri: Her gün 08.00–18.00
Nasıl gidilir: Yakutiye'de Rabia Ana Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi'nde, Erzurum Ulu Camii'nin bitişiğinde. Merkezden Cumhuriyet Caddesi üzerinden yürüyerek gidilebilir; şehrin her noktasından toplu taşıma ile de ulaşım var. Yakutiye ilçe merkezine kuş uçuşu uzaklık yaklaşık 1,4 km.

Bu bilgiler 23 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi; saat ve ücretler değişebilir, gitmeden önce resmî kaynaktan kontrol edin.