Hattuşa

Antik kentTarihi yerBoğazkale, Çorum

Güncellendi: 1 Kasım 2026

Hattuşa, MÖ 17. ile 13. yüzyıllar arasında Hitit İmparatorluğu'nun başkentiydi; kalıntılar Çorum'un Boğazkale ilçesinin 4 km doğusunda, dağlık bir arazide yayılır. Gezilen alan Aşağı Kent, Yukarı Kent, Büyük Kale ve kentin 2 km kuzeydoğusundaki Yazılıkaya açık hava tapınağından oluşur; Yazılıkaya'da kaya yüzeyine 90'dan fazla tanrı, tanrıça, hayvan ve hayalî yaratık figürü işlenmiştir. Bugüne taş temelli tapınak ve saray kalıntılarıyla anıtsal sur kapıları ulaşmıştır; kent UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır.

Kentte görülecek yapılar

Eğimli bir araziye kurulu Yukarı Şehir ağırlıklı olarak tapınaklar ve kutsal alanlardan oluşur; ören yerinde bugüne kadar 31 yapı tapınak olarak tanımlanmıştır. Yukarı Şehir'i güneyden çeviren surun üzerinde beş kapı vardır; bunlardan güneybatıdaki Aslanlı Kapı'nın dış yüzünde aslan yontuları, Kral Kapı'nın iç yüzünde silahlı bir tanrı kabartması bulunur. Kentin en yüksek noktasındaki Sfenksli Kapı'nın tam altındaki potern, 71 metre uzunluğu ve 3 metre yüksekliğiyle içinden geçilerek sur dışına çıkılabilen tek tüneldir; kentin güney ucundaki Yer Kapı'da ise 30 metre yüksekliğinde, 250 metre uzunluğunda ve 80 metre genişliğinde bir toprak set yer alır. Büyükkale'de avlular, konutlar, depo binaları ve büyük bir kabul salonundan oluşan saray kalıntıları, Büyükkaya sırtında da MÖ 13. yüzyıla tarihlenen 11 büyük yeraltı silosu açığa çıkarılmıştır. Ören yerinin güneyinde 2003'te başlayan üç yıllık çalışmayla 65 metre uzunluğunda örnek bir sur kesimi inşa edilmiş; 8 metre yüksekliğinde üç sur ve 12 metre yüksekliğinde iki kule yapılmıştır.

Kentin tarihi

Buradaki yerleşime ilişkin en eski bulgular MÖ 6. binyıla uzanır; MÖ 3. binyılda bölgeye yerleşen Hattiler yerleşime Hattuş adını vermiştir. Kent MÖ 1700 civarında Kuşşara kralı Anitta tarafından yakılıp yıkılmış; başkenti buraya taşıyan Hitit kralı I. Hattuşili olmuştur. MÖ 13. yüzyılda kral III. Murşili başkenti yeniden Hattuşa yapmış, kent MÖ 1200'de yıkılmıştır; kenti çevreleyen surlar I. Şuppiluliuma döneminde (MÖ 1344-1322) yapılmıştır. Kazılarda beş kültür katı ortaya çıkarılmış, katmanlarda Hatti, Asur, Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılar bulunmuştur. Kalıntıları ilk keşfeden kişi Fransız arkeolog Charles Texier'dir; 1906'da Hugo Winckler ve Thedor Makridi Bey burada çivi yazılı büyük bir Hitit arşivi bulmuş, bu tablet arşivleri UNESCO'nun Dünya Belleği Listesi'ne girmiştir.

Ziyaret bilgileri

Açılış saatleri: Her gün 08.00–17.00; turizm mevsiminde saatler 19.00'a kadar uzatılabiliyor
Nasıl gidilir: Ören yeri Boğazkale ilçe merkezine 1 km, Sungurlu'ya 29 km, Çorum'a 90 km mesafede.

Boğazkale Belediyesi'nin ziyaret rehberine göre sabah saatleri fotoğraf çekmek ve yürümek için daha rahattır. Yaz aylarındaki ziyaretlerde şapka, su ve rahat ayakkabı getirilmesi öneriliyor. Örnek Hitit surları her yıl yaklaşık 2,5 ay süren bir bakım çalışmasıyla kış şartlarına hazırlanıyor.

Bu bilgiler 1 Kasım 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi; saat ve ücretler değişebilir, gitmeden önce resmî kaynaktan kontrol edin.